PESEL-e personelu w publicznym załączniku. Wnioski ze sprawy szpitala w Bytomiu
PESEL e personelu w publicznym załączniku. Wnioski ze sprawy szpitala w Bytomiu Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 4 w Bytomiu poinformował o ujawnieniu d…
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 4 w Bytomiu poinformował o ujawnieniu danych personelu medycznego w załączniku do ogłoszenia dotyczącego kredytu lub pożyczki. Dokument zawierał między innymi pełne numery PESEL. To przykład, dlaczego przed publikacją trzeba sprawdzać zawartość każdego załącznika — również wtedy, gdy tytuł ogłoszenia nie sugeruje obecności danych osobowych.
Dla urzędów, szpitali i innych jednostek publicznych płynie z tego praktyczny wniosek: przygotowanie materiałów do internetu powinno obejmować ocenę całego pakietu dokumentów. Zatwierdzenie treści ogłoszenia nie oznacza jeszcze zatwierdzenia wszystkich plików, które zostaną do niego dołączone.
Co wiadomo o ujawnieniu danych w Bytomiu?
W zawiadomieniu z 9 listopada 2026 r. szpital potwierdził, że dokument można było otworzyć bez logowania. Ujawniono nazwiska, numery PESEL i informacje zawodowe; część wpisów obejmowała numery prawa wykonywania zawodu.
Szpital oszacował okres dostępności na 25 maja–4 listopada 2026 r. To szacunek administratora. 4 listopada o godz. 18:45 usunięto link i publiczny dostęp do dokumentu, sprawdzając również jego bezpośredni adres. 5 listopada zgłoszono naruszenie Prezesowi UODO.
Komunikat nie podaje liczby osób objętych zdarzeniem, nie potwierdza pobrania pliku przez osoby nieuprawnione ani wykorzystania danych. Nie wskazuje też publikacji w BIP. Opis dotyczy personelu, nie dokumentacji pacjentów.
Podmiotem tworzącym szpital jest Samorząd Województwa Śląskiego. Wnioski z tej sprawy są więc istotne także dla jednostek samorządowych publikujących ogłoszenia i rozbudowaną dokumentację.
Tytuł dokumentu nie mówi, jakie dane są w środku
Przygotowując ogłoszenie finansowe, pracownik może skupiać się na kwotach, terminach i warunkach udziału. Jednak dołączone materiały bywają znacznie szersze: mogą zawierać zestawienia organizacyjne, wykazy osób, skany wcześniejszej korespondencji albo wydruki z systemów wewnętrznych.
Ryzyko warto oceniać na podstawie zawartości pliku, a nie nazwy sprawy, której dotyczy. Ta sama zasada przydaje się przy załącznikach do uchwał, materiałach sesyjnych, sprawozdaniach i dokumentacji konkursowej.
Wyobraźmy sobie przykładową sytuację: jednostka przygotowuje opis swojego potencjału kadrowego. Do wykazania liczby specjalistów wykorzystuje eksport z systemu, który zawiera również identyfikatory konkretnych pracowników. Informacje przydatne wewnętrznie zostają w zestawieniu, mimo że odbiorcy publikacji potrzebują jedynie danych zbiorczych. To przykład organizacyjny, a nie ustalenie dotyczące przyczyn incydentu w Bytomiu.
Warto więc zadać pytanie jeszcze przed anonimizacją: czy do realizacji celu publikacji potrzebny jest właśnie ten dokument i tak szczegółowy zakres informacji? Czasem odpowiedni będzie sprawdzony załącznik po usunięciu chronionych danych, a czasem osobno przygotowane zestawienie — o ile przepisy właściwe dla sprawy dopuszczają taką formę udostępnienia.
Dokumentacja wewnętrzna i wersja publiczna wymagają osobnej oceny
Informacje potrzebne do rozliczeń, obsługi zatrudnienia lub współpracy z konkretną instytucją nie stają się automatycznie potrzebne każdemu użytkownikowi internetu.
Jednocześnie ochrona danych nie uzasadnia dowolnego ukrywania informacji podlegających jawności. Artykuł 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej przewiduje ochronę prywatności, ale także wyjątek dotyczący informacji związanych z pełnieniem funkcji publicznych. Zakres udostępnienia trzeba ustalić dla konkretnego dokumentu, z uwzględnieniem przepisów szczególnych.
Dlatego decyzja nie powinna sprowadzać się do polecenia „usuń wszystkie nazwiska”. Osoba odpowiedzialna za sprawę powinna wskazać, co ma pozostać jawne, a co wymaga ochrony. Wątpliwości należy rozstrzygnąć z IOD lub obsługą prawną przed przekazaniem materiału do publikacji.
Oryginał zachowuje się w dokumentacji zgodnie z właściwymi zasadami. Do udostępnienia przygotowuje się odrębną kopię. Pozwala to uniknąć sytuacji, w której potrzeba ochrony danych w internecie prowadzi do nieuzasadnionej ingerencji w dokumentację źródłową.
Jak zorganizować kontrolę całego pakietu załączników?
Poniższe rozwiązania są propozycją dla jednostek publikujących dokumenty. Nie opisują procedur stosowanych w bytomskim szpitalu.
Zacznij od listy plików, które mają trafić do odbiorcy
Przy większej publikacji warto sporządzić krótki wykaz załączników. Każdy plik powinien mieć określony cel i osobę, która odpowiada za ocenę jego treści. Dzięki temu dodatkowy skan lub zestawienie dosłane w ostatniej chwili nie zostaną potraktowane jako automatycznie zatwierdzona część pakietu.
Pomocna może być prosta tabela prowadzona poza publiczną dokumentacją:
| Element kontroli | Co należy odnotować |
|---|---|
| Plik | Nazwa i wersja konkretnego załącznika |
| Cel | Po co jest publikowany i jakie informacje ma przekazać |
| Zakres danych | Co pozostaje jawne, a co wymaga usunięcia |
| Weryfikacja | Kto sprawdził plik wynikowy i kiedy |
| Publikacja | Czy pobrany z serwisu dokument odpowiada zatwierdzonej wersji |
Sprawdź, czy dane nie powtarzają się w kilku miejscach
Wykaz pracowników może występować jednocześnie jako tabela, skan i załącznik do innego dokumentu. Zmiana jednego egzemplarza nie obejmuje pozostałych. Dlatego warto kontrolować cały pakiet pod kątem powtórzeń, także po połączeniu kilku plików w jeden PDF.
Osobnej uwagi wymagają dokumenty wygenerowane z systemów wewnętrznych. Zanim trafią do publikacji, trzeba przejrzeć wszystkie kolumny, nagłówki i dopiski. To, że eksport zawiera określone pole, nie przesądza o zasadności jego udostępnienia.
Każdą podmianę załącznika potraktuj jako nową wersję do sprawdzenia
Częstym momentem ryzyka jest ostatnia korekta: zmieniona kwota, dopisana strona albo nowy eksport zestawienia. Jeżeli po kontroli powstał kolejny plik, wcześniejsza akceptacja nie daje pewności co do jego zawartości.
W procedurze warto zapisać jednoznacznie, że podmiana dokumentu wymaga ponownej weryfikacji. Przy materiałach zawierających wiele danych osobowych pomocne jest sprawdzenie przez drugą osobę. Osoba publikująca powinna otrzymać konkretny, zatwierdzony plik oraz informację, że jest to wersja przeznaczona dla odbiorców zewnętrznych.
Anonimizacja PDF musi obejmować rzeczywistą zawartość pliku
W przypadku PDF-a zasłonięcie tekstu kształtem nie daje pewności, że informacja została usunięta. Potrzebne jest trwałe usunięcie wskazanej treści oraz sprawdzenie ukrytej zawartości. Dokumentacja Adobe rozróżnia usuwanie tekstu i obrazów od oczyszczania dokumentu z dodatkowych informacji.
Po zapisaniu pliku wynikowego warto wyszukać usuwane dane i spróbować skopiować tekst z ich wcześniejszego miejsca. W skanach trzeba uwzględnić warstwę OCR. Należy też sprawdzić komentarze, metadane i osadzoną zawartość, jeśli występują. Sam brak wyniku wyszukiwania nie jest dowodem pełnej skuteczności anonimizacji.
Potrzebna jest również ocena pozostawionej treści. Usunięcie identyfikatora nie oznacza jeszcze, że pozostałe szczegóły przestały pozwalać na rozpoznanie osoby.
Te wskazówki dotyczą przygotowania PDF-ów do udostępnienia. Komunikat szpitala nie wyjaśnia technicznego mechanizmu błędu; nie ma podstaw, aby przypisywać mu nieskuteczne zasłonięcie tekstu lub wadliwe działanie konkretnego programu.
Po publikacji sprawdź dokument tak, jak zobaczy go odbiorca
Ostatni etap kontroli powinien odbywać się w serwisie, w którym opublikowano materiały. Warto otworzyć ogłoszenie bez zalogowania do panelu administracyjnego i pobrać wszystkie załączniki. Dopiero wtedy można porównać udostępnione pliki z zatwierdzonym pakietem.
Jeżeli wykryto nieprawidłową wersję, trzeba ograniczyć dalszy dostęp, uruchomić wewnętrzną procedurę obsługi naruszeń oraz zabezpieczyć informacje potrzebne do ustalenia przebiegu zdarzenia. Weryfikacja powinna objąć również bezpośredni adres dokumentu: samo usunięcie odnośnika ze strony może pozostawić plik dostępny na serwerze.
Administrator przy wsparciu IOD ocenia ryzyko dla osób i obowiązki związane z naruszeniem. Jak wyjaśnia UODO, decyzja o ewentualnym niezgłaszaniu naruszenia wymaga uzasadnienia opartego na analizie ryzyka i odnotowania w ewidencji.
Warto także przejrzeć wcześniejsze publikacje przygotowane w podobny sposób. Jeżeli problem dotyczył określonego rodzaju eksportu lub załącznika, sprawdzenie analogicznych materiałów może pomóc wykryć kolejne błędy. Jest to zalecenie organizacyjne, a nie informacja o innych naruszeniach w opisywanej placówce.
Jak Redakt wspiera przygotowanie załączników do publikacji?
Redakt to system do anonimizacji PDF-ów i skanów, który pomaga wyszukiwać dane osobowe, w tym numery PESEL, nazwiska i adresy. Pracownik sprawdza wskazania, może uzupełnić je ręcznie i zatwierdza fragmenty do trwałego usunięcia z dokumentu wynikowego.
W opisanym procesie Redakt wspiera etap przygotowania wersji publicznej. Automatyczne wskazania pomagają zwrócić uwagę na dane rozproszone po wielu stronach, a ręczna weryfikacja pozwala uwzględnić cel udostępnienia i kontekst dokumentu.
Decyzja o zakresie publikacji pozostaje po stronie jednostki. Narzędzie nie zastępuje zatwierdzenia całego pakietu ani sprawdzenia plików udostępnionych w serwisie. Nie ma też podstaw do twierdzenia, że konkretny produkt z pewnością zapobiegłby incydentowi w Bytomiu.
Przygotowujesz załączniki do ogłoszeń, materiały sesyjne lub dokumenty do BIP? Poznaj funkcje Redakt i sprawdź, jak włączyć anonimizację do codziennej kontroli dokumentów.
Najczęstsze pytania
Czy załącznik do ogłoszenia finansowego trzeba sprawdzać pod kątem danych osobowych?
Tak. Temat ogłoszenia nie przesądza o zawartości załączników. Kontrola powinna obejmować każdy plik oraz wszystkie jego strony, również materiały przygotowane przez inny dział lub jednostkę.
Czy usunięcie numerów PESEL oznacza, że dokument jest gotowy do publikacji?
Nie. Trzeba ocenić pozostałe dane i ich wzajemne powiązania, sprawdzić skuteczność usunięcia wybranych treści oraz zatwierdzić konkretny plik wynikowy. Zakres anonimizacji zależy od celu i podstawy udostępnienia.
Czy kontrola po publikacji zastępuje sprawdzenie dokumentu wcześniej?
Nie. Pozwala wykryć pomyłkę przy wyborze lub przesyłaniu załącznika, ale nie zapobiega dostępowi do błędnej wersji w czasie pomiędzy publikacją a kontrolą. Oba etapy są potrzebne.
Co zrobić, gdy po zatwierdzeniu trzeba jeszcze poprawić załącznik?
Przygotować nową wersję i ponownie ją sprawdzić. Akceptacja powinna dotyczyć pliku, który rzeczywiście zostanie udostępniony, a nie wcześniejszej wersji o podobnej nazwie.
Powiązane publikacje
- Anonimizacja dokumentacji zamówień publicznych i umów. Co sprawdzić przed udostępnieniem?
- PESEL-e nauczycieli w BIP. Usunięcie faktur nie wystarczyło
- Niezanonimizowany dokument w BIP pobrano 56 razy. Dane mieszkańców ujawnione w Czchowie
Źródła
- Wojewódzki Szpital Specjalistyczny nr 4 w Bytomiu — zawiadomienie o naruszeniu ochrony danych osobowych, 9 listopada 2026 r.
- BIP szpitala — informacja o podmiocie tworzącym
- Ustawa o dostępie do informacji publicznej — art. 5 ust. 2
- Adobe — redagowanie i oczyszczanie plików PDF
- UODO — jakie naruszenia trzeba zgłosić Prezesowi UODO, a jakie nie wymagają zgłoszenia?
Stan informacji: 10 listopada 2026 r. Opis zdarzenia oparto na komunikacie szpitala. Propozycje organizacji pracy i kontroli dokumentów stanowią komentarz redakcji Redakt, a nie ustalenia dotyczące przyczyn naruszenia.
Przetestuj anonimizację w systemie Redakt
Redakt to aplikacja internetowa MWC do anonimizacji PDF i skanów. AI wskazuje dane do sprawdzenia, a po Twoim zatwierdzeniu system trwale usuwa wybrane treści z dokumentu.
Wypróbuj Redakt bezpłatnie Poznaj funkcje systemu
Producent: MWC Sp. z o.o., ul. Kowalewicka 12, 60-002 Poznań, NIP 7831678932. Kontakt: info@mwc.pl.